อยุธยาร่วมขับเคลื่อน “ผังอนุรักษ์ย่านชุมชนเก่า” สะท้อนอัตลักษณ์ภูมินิเวศ–ภูมิวัฒนธรรม สู่การอนุรักษ์อย่างยั่งยืน

วันที่ 18 สิงหาคม 2569 เวลา 13.30 น. ณ ห้องประชุมมงคลบพิตร (1) อาคาร 1 ชั้น 4 ศาลากลางจังหวัดพระนครศรีอยุธยา นายชวนินทร์ วงศ์สถิตจิรกาล ผู้ว่าราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา มอบหมายให้นายวรวิทย์ ยอแสง รองผู้ว่าราชการจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นประธานการประชุมสรุปผลการดำเนินงานโครงการจัดทำผังพื้นที่อนุรักษ์แหล่งศิลปกรรม ประเภทย่านชุมชนเก่า ตามภูมินิเวศ ในพื้นที่ภาคกลาง โดยมีนายฉัตรชัย อินต๊ะทา ผู้อำนวยการกองจัดการสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พร้อมด้วยหน่วยงานระดับจังหวัด องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้ทรงคุณวุฒิ เครือข่ายภาคประชาชน และผู้แทนชุมชน เข้าร่วมประชุม

การประชุมจัดขึ้นเพื่อสรุปผลการดำเนินงานโครงการฯ และนำเสนอรายละเอียดผังพื้นที่อนุรักษ์แหล่งศิลปกรรม ประเภทย่านชุมชนเก่า ตามศักยภาพและความเหมาะสมทางภูมินิเวศและภูมิวัฒนธรรม พร้อมเปิดโอกาสให้หน่วยงานระดับจังหวัด ท้องถิ่น และภาคส่วนที่เกี่ยวข้องร่วมแสดงความคิดเห็น ตรวจสอบ และเสนอข้อเสนอแนะเพิ่มเติม เพื่อนำไปปรับปรุงผลการดำเนินงานให้มีความถูกต้องและสมบูรณ์ ก่อนนำไปสู่การขับเคลื่อนการพัฒนาและอนุรักษ์ย่านชุมชนเก่าอย่างเป็นรูปธรรม

โครงการดังกล่าวดำเนินการโดยสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ร่วมกับมหาวิทยาลัยศิลปากร ซึ่งเป็นที่ปรึกษาโครงการ ครอบคลุมพื้นที่เป้าหมาย 9 จังหวัด ได้แก่ นครปฐม สุพรรณบุรี นนทบุรี ปทุมธานี พระนครศรีอยุธยา ชัยนาท สมุทรปราการ สิงห์บุรี และอ่างทอง รวม 75 ย่านชุมชนเก่า โดยจังหวัดพระนครศรีอยุธยามีย่านชุมชนเก่าตามทะเบียนจำนวน 15 ย่าน ครอบคลุมชุมชนตลาด/การค้า ชุมชนริมน้ำ ชุมชนหมู่บ้าน และชุมชนรถไฟ ซึ่งมีความสัมพันธ์กับลักษณะภูมินิเวศที่แตกต่างกัน ได้แก่ พื้นที่น้ำหลาก เขตอิทธิพลน้ำขึ้น–น้ำลง และพื้นที่น้ำขึ้นถึงในอดีต

สำหรับการดำเนินงานที่ผ่านมา ที่ปรึกษาได้ศึกษาทบทวนยุทธศาสตร์ นโยบาย กฎหมาย และเครื่องมือที่เกี่ยวข้อง ทบทวนทะเบียนย่านชุมชนเก่าทั้ง 75 ย่าน ออกแบบและวิเคราะห์รูปแบบผัง พร้อมนำเข้าข้อมูลผ่านโปรแกรมสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ รวมถึงดำเนินกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยมีการประชุมชี้แจงโครงการและรับฟังความคิดเห็นในระดับจังหวัด และการประชุมกลุ่มย่อย (Focus Group) เพื่อทบทวนขอบเขต พิจารณาองค์ประกอบสำคัญของย่านชุมชนเก่า และรับฟังความคิดเห็นต่อผลการจัดทำแผนที่ย่านชุมชนเก่า

ในส่วนของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ผังพื้นที่อนุรักษ์ฯ ครอบคลุม 15 ย่านชุมชนเก่า อาทิ ชุมชนตลาดลาดชะโด ชุมชนตลาดหัวรอ ชุมชนตลาดเจ้าพรหม ชุมชนเจ้าเจ็ด ชุมชนบ้านกรด (วัดขนอน) ชุมชนรางจระเข้ ชุมชนคลองตะเคียน ชุมชนปากกราน ชุมชนตลาดท่าเรือ ชุมชนรอบสถานีรถไฟบางปะอิน ชุมชนบ้านภาชี ชุมชนบ้านแสงโสม ชุมชนตลาดบ้านแพน ชุมชนหมู่บ้านริมคลองบางบาล และชุมชนหมู่บ้านริมคลองลาดชิด โดยการจัดทำผังพิจารณาความสอดคล้องกับลักษณะภูมินิเวศและภูมิวัฒนธรรมของแต่ละพื้นที่

การประเมินสถานภาพปัจจุบันของย่านชุมชนเก่า พิจารณาคุณค่าความสำคัญและองค์ประกอบทางกายภาพ รวมถึงความสัมพันธ์กับสภาพแวดล้อม โดยครอบคลุมคุณค่าและบูรณภาพของย่าน ลักษณะเด่นทางโครงสร้างชุมชน องค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมและภูมิทัศน์ ตลอดจนประโยชน์ใช้สอยของย่านต่อเมืองและความเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม

การประชุมครั้งนี้จึงเป็นขั้นตอนสำคัญของกระบวนการมีส่วนร่วม เพื่อให้ทุกภาคส่วนได้รับทราบผลการดำเนินงาน ร่วมตรวจสอบและเสนอข้อมูลเพิ่มเติม ตลอดจนร่วมกำหนดแนวทางในการขับเคลื่อนผังพื้นที่อนุรักษ์แหล่งศิลปกรรม ประเภทย่านชุมชนเก่า ให้สามารถต่อยอดการบูรณาการภารกิจของแต่ละหน่วยงาน และนำไปสู่การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน คุณภาพชีวิต และการอนุรักษ์อัตลักษณ์ทางภูมินิเวศและภูมิวัฒนธรรมอย่างสมดุลและยั่งยืนต่อไป

#สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดพระนครศรีอยุธยา