เกษตรจังหวัด เตือนการระบาด...เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในนาข้าว
       เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล เป็นแมลงปากดูด มีชนิดปีกยาวและปีกสั้น ตัวเต็มวัยมีขนาดยาวประมาณ 3 มิลลิเมตร กว้าง 1 มิลลิเมตร ลำตัวสีน้ำตาลถึงสีน้ำตาลปนดำ ตัวเต็มวัยมีชีวิตประมาณ 
2 สัปดาห์ เพศเมียจะวางไข่เป็นกลุ่มที่กาบใบข้าว หรือเส้นทางใบ บริเวณนั้นจะมีรอยช้ำเป็นสีน้ำตาล ไข่มีสีขาวขุ่น ตัวอ่อนลอกคราบ 5 ครั้ง ภายในระยะเวลา 13 - 17 วัน 
        ตัวอ่อนและตัวเต็มวัยทำลายข้าวโดยการดูดกินน้ำเลี้ยงจากเซลล์ท่อน้ำท่ออาหาร บริเวณโคนต้นข้าวระดับเหนือผิวน้ำ ทำให้ต้นข้าวมีอาการใบเหลืองแห้งคล้ายถูกน้ำร้อนลวก และแห้งตายเป็นหย่อมๆ เรียก "อาการไหม้" (hopperburn) โดยทั่วไปพบอาการไหม้ในระยะข้าวแตกกอถึงระยะออกรวง นอกจากนี้ยังเป็นพาหะนำเชื้อไวรัสโรคใบหงิก (rice ragged stunt) มาสู่ต้นข้าว ทำให้ต้นข้าวแคระแกร็น ต้นเตี้ย ใบสีเขียวแคบและสั้น ใบแก่ช้ากว่าปกติ ปลายใบบิดเป็นเกลียวและขอบใบแหว่งวิ่น

       ***การป้องกันกำจัดโดยวิธีผสมผสาน***
1. หมั่นสำรวจแปลงอย่างสม่ำเสมอ
2. ไม่ใช้ปุ๋ยไนโตรเจนในปริมาณที่มากเกินไป เพราะจะทำให้ต้นข้าวอวบเหมาะแก่การเข้าทำลาย
3. ควบคุมระดับน้ำในนาข้าว โดยการระบายน้ำออกเป็นครั้งคราวแบบเปียกสลับแห้ง
4. อนุรักษ์ศัตรูธรรมชาติเพื่อใช้ควบคุมการระบาด เช่น มวนเขียวดูดไข่  
แมงมุมสุนัขป่า ด้วงก้นกระดก แมลงปอเข็ม แมงมุมเขี้ยวยาว เป็นต้น
5. ใช้เชื้อราบิวเวอเรีย หรือ เมตาไรเซียม อัตรา 1 กก./น้ำ 20 ลิตร
พ่นในบริเวณที่พบเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลและควรพ่นในเวลาเย็น
6. ฉีดพ่นสารสกัดสะเดา อัตรา 100 มล./น้ำ 20 ลิตร ผสมสารจับใบ
7. ใช้สารเคมีในการกำจัดตามคำแนะนำ
 ข้าวระยะกล้าถึงแตกกอ (อายุ 30-45 วัน)
   * บูโพรเฟซิน 10% WP อัตรา 25 กรัม
   * อีโทเฟนพรอกซ์ 10% EC อัตรา 20 มล.
   * บูโพรเฟซิน/ไอโซโพรคาร์บ
     5%/ 20% WP อัตรา 50 กรัม
 ข้าวระยะแตกกอสูงสุด
   * อีโทเฟนพรอกซ์ 10% EC อัตรา 20 มล.   
   * คาร์โบซัลแฟน 20% EC อัตรา 110 มล.
   * ไอโซโพรคาร์บ 50% WP อัตรา 60 กรัม
   * ฟีโนบูคาร์บ 50% EC อัตรา 60 มล. 
 ข้าวระยะตั้งท้องถึงออกรวง
   * ไทอะมิโทแซม 25% WP อัตรา 2 กรัม  
   * ไดโนทีฟูเรน 10% WP อัตรา 15 กรัม
   * โคลไทอะนิดิน 16% SG อัตรา 6-9 กรัม
   * อิทิโพรล 10% SC อัตรา 40 มล. 
   * คาร์โบซัลแฟน 20% EC อัตรา 110 มล.
 -โดยเลือกใช้สารชนิดใดชนิดหนึ่งผสมน้ำ 20 ลิตร พ่นทุก 7 วัน และให้สลับกลุ่มสาร*

  *** สารเคมีที่ไม่แนะนำให้ใช้ในนาข้าว : เนื่องจากจะทำให้เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลระบาดเพิ่มขึ้น เป็นสารกลุ่มไพรีทรอยด์สังเคราะห์ ได้แก่ แอลฟาไซเพอร์เมทริน
ไซเพอร์เมทริน ไซแฮโลทริน เดคาเมทริน เอสเฟนแวเลอเรต เพอร์เมทริน ไตรอะโซฟอส ไซยาโนเฟนฟอส ไอโซซาไทออน 
ไฟริดาเฟนไทออน ควินาลฟอส และเตตระคลอร์วินฟอส เป็นต้น

ที่มา : กรมการข้าว
ขอรับคำปรึกษาเพิ่มเติมได้ที่ : สำนักงานเกษตรอำเภอหรือสำนักงานเกษตรจังหวัดใกล้บ้านท่าน